Yeni Hidrazonotiyazolin Türevlerinin Tasarımı, Sentezi, Metabolik Profillerinin Değerlendirilmesi ve Biyolojik Aktivite Testleri


Çaklılı T. (Yürütücü), Tok F., Ülgen M. , Eryılmaz M.

  • Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
  • Proje Grubu: Tıp Sağlık
  • Projenin Yürütüldüğü Birim: Eczacılık Fakültesi
  • Başlangıç Tarihi: Temmuz 2026
  • Bitiş Tarihi: Temmuz 2027

Özet

Bu projenin temel amacı; antimikrobiyal dirençle (AMR) mücadelede geleneksel yaklaşımların ötesine geçerek, farmasötik kimyada farmakoforik öneme sahip iki temel yapı olan tiyazol halkasını ve hidrazon fonksiyonel grubunu tek bir molekülde içeren yeni hidrazonotiyazolin türevlerinin rasyonel tasarımını ve sentezini gerçekleştirmek; bu bileşiklerin metabolik stabilitelerini ve dirençli suşlara karşı antibakteriyel, antifungal, anti-biyofilm ve Quorum Sensing (QS) önleyici (pato-blokör) potansiyellerini kapsamlı bir şekilde değerlendirmektir.

Projenin Spesifik Hedefleri:

1) Rasyonel Tasarım ve Sentez: Farmasötik kimyada biyolojik aktivite spektrumu geniş olan hidrazon ve tiyazolin halka sistemlerini aynı iskelet üzerinde birleştiren özgün türevlerin 3 basamaklı şekilde sentezlenmesi ve yapılarının spektral yöntemlerle (IR, NMR ve Mass) aydınlatılması.

2) Metabolik Stabilitenin Belirlenmesi: Sentezlenen bileşiklerin insan vücudundaki profilini öngörmek amacıyla, insan karaciğer mikrozomları (HLM) kullanılarak inkübasyonlarının gerçekleştirilmesi ve yarılanma ömürlerinin (t1/2) saptanması.

3) Antimikrobiyal Spektrumun Belirlenmesi: Geleneksel dirençli patojenler (örneğin P. aeruginosa, S. aureus ve Candida suşları) üzerinde Minimum İnhibitör Konsantrasyon (MİK) değerlerinin belirlenerek bileşiklerin antibakteriyel ve antifungal güçlerinin ölçülmesi.

4) Pato-blokör Stratejisinin Değerlendirilmesi: Mikroorganizmaların virülans faktörlerini kontrol eden Quorum Sensing (QS) mekanizması üzerindeki inhibitör etkilerin ve biyofilm oluşumunu engelleme kapasitelerinin belirlenerek, direnç gelişimini tetiklemeyen yeni nesil tedavi stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlanması.

5) Yapı-Aktivite İlişkilerinin (SAR) Kurulması: Elde edilen biyolojik aktivite ve metabolik stabilite verilerinin sentezlenen bileşiklerin kimyasal yapıları ile ilişkilendirilerek, gelecekteki daha ileri ilaç adayları için optimizasyon kriterlerinin belirlenmesi.